Ο Πνεύμονας στα Ρευματικά Νοσήματα

Ένας «σιωπηλός» κίνδυνος που δεν πρέπει να αγνοούμε

Ερώτηση 1: Όταν μιλάμε για ρευματικά νοσήματα, συνήθως σκεφτόμαστε τις αρθρώσεις. Μπορούν όμως να επηρεάσουν και τους πνεύμονες;

Απάντηση:
Βεβαίως. Τα ρευματικά νοσήματα δεν περιορίζονται μόνο στις αρθρώσεις. Πρόκειται για συστηματικές παθήσεις που μπορούν να επηρεάσουν πολλά όργανα του σώματος, μεταξύ των οποίων και τους πνεύμονες. Η πνευμονική προσβολή δεν είναι σπάνια και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση της υγείας, ιδιαίτερα όταν δεν διαγνωστεί έγκαιρα.

Ερώτηση 2: Ποια ρευματικά νοσήματα συνδέονται συχνότερα με προβλήματα στους πνεύμονες;

Απάντηση:
Πνευμονική συμμετοχή μπορεί να εμφανιστεί σε αρκετά ρευματικά νοσήματα. Μεταξύ αυτών είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, το σκληρόδερμα, οι ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις μυοπάθειες/μυοσίτιδες, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος και το σύνδρομο Sjögren.

Η μορφή και η βαρύτητα της πνευμονικής προσβολής διαφέρουν ανάλογα με το νόσημα και τον κάθε ασθενή.

Ερώτηση 3: Ποια είναι τα συχνότερα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει ένα ρευματικό νόσημα στους πνεύμονες;

Απάντηση:
Μία από τις σημαντικότερες εκδηλώσεις είναι η διάμεση πνευμονοπάθεια, κατά την οποία επηρεάζεται ο πνευμονικός ιστός και μπορεί να εμφανιστούν δύσπνοια και επίμονος ξηρός βήχας.

Άλλες εκδηλώσεις είναι η πλευρίτιδα, που μπορεί να προκαλέσει πόνο στο στήθος ή συγκέντρωση υγρού γύρω από τον πνεύμονα, καθώς και η πνευμονική υπέρταση, δηλαδή η αύξηση της πίεσης στα αγγεία των πνευμόνων.

Ερώτηση 4: Γιατί χαρακτηρίζουμε την πνευμονική προσβολή «σιωπηλό» κίνδυνο;

Απάντηση:
Γιατί σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να ξεκινήσει και να εξελίσσεται ύπουλα. Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια και να αποδίδονται στην ηλικία, στην έλλειψη άσκησης ή στο ίδιο το ρευματικό νόσημα.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να μην υποτιμούμε μια νέα ή επίμονη δύσπνοια ή έναν χρόνιο ξηρό βήχα.

Ερώτηση 5: Ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιήσουν έναν ασθενή με ρευματικό νόσημα;

Απάντηση:
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανίζονται:

• επίμονη δύσπνοια, ιδιαίτερα στην προσπάθεια,
• ξηρός βήχας που επιμένει,
• εύκολη κόπωση και μειωμένη αντοχή στην άσκηση,
• πόνος ή αίσθημα πίεσης στο στήθος,
• γενικότερη ανεξήγητη μείωση της φυσικής αντοχής.

Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει πνευμονική προσβολή, αλλά χρειάζονται αξιολόγηση από τον θεράποντα γιατρό.

Ερώτηση 6: Αν ένας ασθενής έχει ρευματικό νόσημα και εμφανίσει δύσπνοια, πρέπει να ανησυχήσει;

Απάντηση:
Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Η δύσπνοια μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες και δεν σημαίνει πάντα ότι σχετίζεται με το ρευματικό νόσημα.

Ωστόσο, σε έναν ασθενή με ρευματική πάθηση δεν θα πρέπει να θεωρείται αυτόματα αποτέλεσμα «κακής φυσικής κατάστασης», ιδιαίτερα όταν είναι νέο ή επιδεινούμενο σύμπτωμα.

Ερώτηση 7: Πώς γίνεται ο έλεγχος για πιθανή πνευμονική προσβολή;

Απάντηση:
Ο έλεγχος καθορίζεται από το ρευματικό νόσημα, τα συμπτώματα και τους παράγοντες κινδύνου του κάθε ασθενούς. Μπορεί να περιλαμβάνει δοκιμασίες αναπνευστικής λειτουργίας, όπως η σπιρομέτρηση και η μέτρηση της διάχυσης, καθώς και απεικονιστικό έλεγχο του θώρακα, με την αξονική τομογραφία υψηλής ευκρίνειας να έχει ιδιαίτερη σημασία στη διερεύνηση της διάμεσης πνευμονοπάθειας.

Η συνεργασία ρευματολόγου και πνευμονολόγου είναι συχνά πολύ σημαντική.

Ερώτηση 8: Γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία η έγκαιρη διάγνωση;

Απάντηση:
Επειδή η έγκαιρη αναγνώριση της πνευμονικής συμμετοχής επιτρέπει να ληφθούν έγκαιρα τα κατάλληλα θεραπευτικά μέτρα και να παρακολουθείται στενά η πορεία της νόσου.

Ανάλογα με τον τύπο και τη βαρύτητα της πνευμονικής προσβολής, υπάρχουν σήμερα σύγχρονες ανοσοτροποποιητικές και, σε συγκεκριμένες μορφές διάμεσης πνευμονοπάθειας, αντιϊνωτικές θεραπείες, που μπορούν να συμβάλουν στον έλεγχο της νόσου και στην επιβράδυνση της εξέλιξής της.

Ερώτηση 9: Μπορεί η θεραπεία του ρευματικού νοσήματος να προστατεύσει και τους πνεύμονες;

Απάντηση:
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο έλεγχος της υποκείμενης φλεγμονώδους νόσου αποτελεί σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης της πνευμονικής συμμετοχής. Η θεραπεία, όμως, πρέπει να εξατομικεύεται, καθώς δεν έχουν όλες οι πνευμονικές εκδηλώσεις την ίδια αιτία ή την ίδια πορεία.

Γι’ αυτό απαιτείται στενή συνεργασία μεταξύ των ειδικοτήτων και τακτική παρακολούθηση.

Ερώτηση 10: Τι μπορεί να κάνει ο ίδιος ο ασθενής για να προστατεύσει τους πνεύμονές του;

Απάντηση:
Ο ασθενής έχει πολύ σημαντικό ρόλο. Πρέπει να ενημερώνει έγκαιρα τον γιατρό του για οποιοδήποτε νέο αναπνευστικό σύμπτωμα, να ακολουθεί σωστά τη θεραπεία του και να μην διακόπτει την αγωγή χωρίς ιατρική συμβουλή.

Εξίσου σημαντική είναι η διακοπή του καπνίσματος, καθώς το κάπνισμα μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την υγεία των πνευμόνων και σε ορισμένα ρευματικά νοσήματα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο πνευμονικής προσβολής.

Ερώτηση 11: Χρειάζεται έλεγχος των πνευμόνων ακόμη και όταν ο ασθενής δεν έχει συμπτώματα;

Απάντηση:
Σε ορισμένα ρευματικά νοσήματα και σε ασθενείς με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου, μπορεί να χρειάζεται έλεγχος ακόμη και πριν εμφανιστούν έντονα συμπτώματα. Το αν και πόσο συχνά πρέπει να γίνεται αυτός ο έλεγχος εξαρτάται από το νόσημα, τη διάρκεια και τη δραστηριότητά του, την ηλικία, το κάπνισμα και άλλους εξατομικευμένους παράγοντες.

Ερώτηση 12: Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που πρέπει να κρατήσουμε;

Απάντηση:
Τα ρευματικά νοσήματα δεν αφορούν μόνο τις αρθρώσεις. Οι πνεύμονες μπορεί να επηρεαστούν, μερικές φορές χωρίς έντονα αρχικά συμπτώματα.

Γι’ αυτό η ενημέρωση, η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων, ο κατάλληλος προληπτικός έλεγχος όπου χρειάζεται και η συνεργασία ρευματολόγου και πνευμονολόγου είναι καθοριστικής σημασίας.

Η δύσπνοια και ο επίμονος βήχας δεν πρέπει να αγνοούνται. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Το μήνυμα της καμπάνιας

«Ο πνεύμονας είναι το «οξυγόνο» της ζωής μας.
Στα ρευματικά νοσήματα μπορεί να επηρεαστεί αθόρυβα, αλλά η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή αντιμετώπιση μπορούν να προστατεύσουν την αναπνοή και την ποιότητα ζωής.

Έχεις ρευματικό νόσημα και εμφανίζεις επίμονο βήχα ή δύσπνοια; Μίλησε με τον γιατρό σου. Μην αγνοείς τα σημάδια».

^* Η ενημέρωση αυτή έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή. Για οποιοδήποτε νέο ή επίμονο σύμπτωμα, απευθυνθείτε στον ρευματολόγο ή τον πνευμονολόγο σας.